Son onilliklərdə dünyanın bir çox bölgəsində insanlar daha uzun müddətli təhlükəli istilərlə üzləşirlər. Bəzi ölkələrdə istilik stressi dövrü bir-iki aya qədər uzanıb və əvvəllər həddindən artıq istidən az əziyyət çəkən ərazilər indi onun təsirlərini daha tez-tez hiss edirlər.
1xeber.media xəbər verir ki, bu barədə tədqiqat işi "Nature Climate Change" jurnalında dərc olunub.
Alimlər son 60 ildə yalnız hava temperaturunun deyil, həm də rütubətin, küləyin və digər amillərin insan orqanizminə təsirini nəzərə alan bir göstərici olan "hiss olunmuş temperaturun" kəskin şəkildə artdığını aşkar ediblər. Məhz bu parametr insanın real şəraitdə istiliyə nə qədər dözdüyünü daha yaxşı başa düşməyə imkan verir.
Riskləri qiymətləndirmək üçün tədqiqatçılar insan bədəninin ətraf mühitə reaksiyasını modelləşdirən Qlobal İstilik İndeksindən istifadə ediblər. Bu yanaşma göstərir ki, təhlükəli olan təkcə yüksək temperatur deyil, həm də onların rütubətlə kombinasiyasıdır. Hava nəmlə doyduqda tər daha yavaş buxarlanır və nəticədə bədənin təbii soyutma mexanizmi daha pis işləyir. Buna görə də rütubətli istilik dalğaları tez-tez quru istidən daha təhlükəlidir.
Ən diqqətəlayiq dəyişikliklər Afrika, Mərkəzi Amerika və Aralıq dənizi regionunda qeydə alınıb. Namibiya, Anqola, Tanzaniya, Keniya, Uqanda, Meksika və Mərkəzi Amerikanın bəzi yerlərində 1970-ci illərdən bəri şiddətli istilik stressi ilə keçən günlərin sayı ildə təxminən 50 artıb.
Cənubi Avropadakı vəziyyət də eyni dərəcədə narahatedicidir. İspaniya, İtaliya, Yunanıstan və Türkiyənin bəzi yerlərində anormal isti günlərin sayı ildə təxminən 40 dəfə artıb. Aralıq dənizinin bir çox yerində insanlar yarım əsr əvvəlki ilə müqayisədə təxminən bir ay daha həddindən artıq isti ilə üzləşirlər.
ABŞ-də ölkənin böyük bir hissəsi hər il ən azı iki həftə daha çox istilik stressi yaşayır və Texas və Florida kimi cənub ştatlarında həddindən artıq isti günlərin sayı üç həftədən çox artıb.
Tədqiqatçılar problemin yalnız isti günlərin sayının artmasında olmadığını vurğulayırlar. İstilik stressi dövrləri uzanır və daha tez başlayır. Üstəlik, təhlükəli istilik əvvəllər belə şəraitin demək olar ki, olmadığı bölgələrə yayılır.
